20 września 2020 Filipiny, Eustachego, Euzebii

B r z e z i n y

dodał 2005-08-06
B r z e z i n y

To dawny, nieduży majątek ziemski, powstały prawdopodobnie jako kolonia Nowej Wsi w pierwszej połowie XIX w., w następstwie reform agrarnych w Prusach. Do 1945 r. nazywał się Emilienhorst. Według spisu ludności na dzień 1 grudnia 1875 r., w Brzezinach żyło 96 mieszkańców (Niemców). Natomiast wg. książki adresowej z 1925 r. mieszkali tu m.in: Johann Brosowski, Böhncke, Hermann Demke, Dunkel, Gottfried Fischer, Emil Freitag, Friedrich Hopp, Gustav Knoblauch, Kuhn, Richard Lehwald, Nagel, Podlech, Hermann Pätzel i Gustav Preuschaft.
Przed 1945 r. właścicielem tej kolonii był Willy Binding, który w 1932 r. miał 185 hektarów ziemi, w tym 143 ha ziemi ornej, 40 ha pastwisk, 32 konie, 115 sztuk bydła, w tym 50 krów oraz 150 świń. Jego obszerny dom mieszkalny, można powiedzieć dworek, z dużym sadem, znajdował się przy drodze do Nowej Wsi. Zabudowania folwarczne obejmowały m.in. stajnię dla koni zaprzęgowych i ogierów, świniarnię, oborę dla krów, silosy oraz obszerną stodołę najazdową. Była tu także kuźnia, remiza dla zaprzęgów i maszyn rolniczych oraz stelmachownia. Pośrodku zabudowań gospodarczych znajdowało się tradycyjne gnojowisko.
Z danych przekazanych przez Tomka Czaplę[1] wynika, że Binding zajmował się w czasie wojny hodowlą krów mlecznych, których miał ok. 80 - łącznie z cielakami. Wówczas zamieszkiwało tu 13 rodzin, w trzech czworakach. Binding, wg. niepotwierdzonych informacji zginął w obozie koncentracyjnym Stutthof, gdyż słuchał radia BBC. Jego żona została zamordowana k. Słupska przez żołnierzy sowieckich, gdy broniła się przed zgwałceniem. Mieli 4 dzieci, które obecnie mieszkają w Szwajcarii. Z chwilą wybuchu wojny, wszyscy młodzi mężczyźni zostali powołani do Wehrmachtu. W ich miejsce przybyli do Brzezin polscy robotnicy przymusowi, a później jeńcy francuscy i rosyjscy. W 1945 r. w okolicy rozegrała się potyczka między nadchodzącymi żołnierzami sowieckimi, a Niemcami. Na miejscowym cmentarzu pochowano 14 poległych żołnierzy Wehrmachtu. Znajdują się tu również nagrobki nowonarodzonych dzieci, zmarłych podczas srogiej zimy w styczniu 1945 r.
Pierwszym mieszkańcem powojennych Brzezin był Stanisław Sagan, a następnie w 1947 r. z miejscowości Niedźwiada Duża, powiat Opole Lubelskie przybyli: Szczepan, Stefan i Władysław Lipa, dalej: Stefan Czapla, Tadeusz i Stanisław Kuchta, Stanisław Wojciechowski, Stefan Gregorczyk, Stefan Bąk, Kazimierz Pękala, Walerian Piątek, Stanisłąw Gałęzowski, Stanisław Wroński i Michał Kalita. Część osadników zamieszkała w czworakach, a inni w "pałacu", czyli w dawnym dworze W. Bindinga. Pierwsi osadnicy nazwali wieś "Jastrzębiec". W 1953 r. zawiązała się tu spółdzielnia produkcyjna, by po 1956 r. "zasłużenie upaść". Pierwszym sołtysem był Kazimierz Pękala, a następnie Stanisław Sierpiński. Przez kilka lat sotysował Edward Czapla. W połowie lat 60. Brzeziny nawiedziła silna burza, która zniszczyła część zabudowań gospodarczych i stodoły. Niedługo potem inne zabudowania uległy dewastacji, a "pałac" został zniszczony i rozebrany. Uratowała się tylko jego zachodnia część, którą przerobiono na gołębnik.
Obecnie sołtysem wsi jest Henryk Gałęzowski, a do sołectwa należą: Brzeziny, Nowiny oraz kolonia znajdująca się przy drodze do Krasina.



Na wspomnianym cmentarzu, znajdującym się na północ od wsi, na niewielkim wzniesieniu, zachowało się kilka grobów, wśród których uwagę zwraca masywny kamień nagrobny rodziny Saro. Znajdujące się na nim daty dają pewne wskazówki co do czasu powstania Brzezin. Na południe, opodal drogi prowadzącej do Krasina, znajduje się spore wzniesienie - o wysokości 81,8 m n.p.m.

Lech Słodownik

[1] Tomkowi Czapli - b. mieszkańcowi Brzezin, dziękuję z przekazane materiały i
wskazówki.


Dodaj komentarz


Aby dodać komentarz musisz podać wynik
Akceptuję Regulamin
Akceptuję Politykę prywatności

Logowanie / Rejestracja

Dodaj komentarz


Aby dodać komentarz musisz podać wynik
Akceptuję Regulamin
Akceptuję Politykę prywatności