30 października 2020 Zenobii, Przemyslawa
Nomex 2019

Miasto spokoju i miasto ruin. Pasłęk w latach II wojny światowej

dodał 2020-01-21
Miasto spokoju i miasto ruin. Pasłęk w latach II wojny światowej

Gdy 17 stycznia 1945 roku Armia Czerwona wkraczała do zrujnowanej Warszawy, dla pasłęczan II wojna światowa tak naprawdę się rozpoczynała. Właściwie należałoby napisać: „gehenna II wojny światowej”, gdyż wystarczyło kilka dni, aby Pasłęk obrócił się w miasto gruzów, a mieszkańcy poznali namiastkę „sowieckiego raju”. Gwałty, rabunki, podpalenia – tak Sowieci przywitali się z grodem nad Wąską, podobnie zresztą, jak z setkami innych miast na tzw. Ziemiach Odzyskanych. Niemniej, gdyby Hitler nie rozpętał II wojny, być może do dziś Pasłęk nazywałby się „Preussisch Holland”.
Fale bomb, fale uciekinierów

Nim jeszcze pancernik „Schleswig-Holstein” otworzył ogień do Polaków na Westerplatte, pasłęczanie przywdzieli mundury Wehrmachtu. Za sprawą Wojskowego Urzędu Meldunkowego odbyli latem 1939 roku ćwiczenia wojskowe, a wkrótce – jako batalion 356. Pułku Piechoty – trafili na front. Szlak bojowy pasłęczan wiódł przez walki pod Grudziądzem, Modlinem i Warszawą, ale nie okazał się zbyt wyczerpujący – zakończył się jeszcze we wrześniu. Wojna dała się mocniej we znaki mieszkańcom Pasłęka dopiero w 1943 roku –  w marcu po raz pierwszy na miasto spadły bomby lotnicze, w tym roku wprowadzono też kartki żywnościowe, a nad Wąską pojawiły się fale uciekinierów (z Turyngii i Berlina). W kolejnym roku spokojne życie pasłęczan przeszło do historii – każdy dzień przynosił miastu nowe kolumny uciekających Niemców, m.in. z powiatów darkiejmskiego, wystruckiego i gołdapskiego (ok. 8000 osób). „Gości” trzeba było nie tylko tymczasowo zakwaterować, ale i wyżywić – powstała więc kuchnia publiczna, wydająca dziennie 10 000 posiłków...
Myliłby się ten, kto stwierdziłby, że Polacy pojawili się nad Wąską dopiero w 1945 roku. Wskutek wojny w niemieckie ręce wpadły bowiem tysiące jeńców i robotników, w tym polskich, którzy trafiali do obozów pracy przymusowej. Według Czesława Dziemidowicza „w marcu 1943 roku, w powiatowym urzędzie pracy w Pasłęku zarejestrowanych było 6321 pracowników przymusowych, m.in. Polaków, Rosjan, Belgów, Duńczyków, Francuzów, Holendrów i Jugosłowian”. Co ciekawe, Polakom zezwolono nawet na uczestnictwo w mszach świętych – tyle, że raz w miesiącu i odprawianych po niemiecku… Tymczasem pogarszająca się sytuacja na froncie zmusiła Hitlera do organizowania oddziałów pospolitego ruszenia (Volkssturm). W ich skład weszli również pasłęczanie – uformowano ich w dwa bataliony, z których jeden walczył pod Królewcem, a drugi powąchał prochu w okolicach Ornety i Wilcząt. Wielu z nich stało się radzieckimi jeńcami, wywiezionymi w głąb ZSRR…
Wojna u pasłęckich bram
Zadziwiające, że im szybciej Armia Czerwona zbliżała się do Prus Wschodnich, tym większy zdawał się spokój tamtejszych nazistów. Przygotowania mieszkańców do ewakuacji władze traktowały jako sianie paniki – także pasłęckie, nawet gdy czerwonoarmistów dzieliło od ziem powiatu kilkadziesiąt kilometrów. Przykład? Gdy Marion Dönhoff poleciła, w połowie stycznia 1945, kwitajnowskim robotnikom splatanie mat na zadaszenie wozów drabiniastych (do ewakuacji), spotkała się z ostrą reprymendą przedstawiciela komitetu powiatowego. Jeszcze 19 stycznia gauleiter Prus, Erich Koch, przekonywał, że „Kto wypowie słowo „ewakuacja”, będzie oskarżony o zdradę stanu”. Rozkaz ewakuacyjny dotarł do Pasłęka dopiero 21 stycznia – powiedzieć, że to skrajna nieodpowiedzialność, to nic nie powiedzieć. Do nadejścia krasnoarmiejców pozostały tylko godziny i ci, którzy zdecydowali się na ewakuację, zdołali spakować tylko najniezbędniejsze rzeczy. Dramatyczna sytuacja odcisnęła też piętno na losie zwierząt – np. w Kwitajnach wystrzelano wszystkie psy, gdyż pozostawione bez opieki mogłyby, z głodu, atakować przypadkowych ludzi.
Okoliczne drogi błyskawicznie zapełniły się setkami uciekinierów – poruszających się pieszo, rowerami, wozami, saniami i samochodami. A brunatni funkcjonariusze? Tak skorzy do pouczania ludności, pierwsi zwinęli manatki, o czym wspominała po latach Marion Dönhoff. „Przecisnęłam się przez natłok wozów i ludzi do pasłęckiego kierownictwa NSDAP. Wszystkie drzwi stały otworem, przeciągi unosiły w powietrze zwęglony papier. Na podłodze leżały akta, pokoje były puste. „Oczywiście uciekli, te świnie” – krzyknął stojący obok chłop”. Na posterunkach pozostali zaś pocztowcy, lekarze i policjanci, którzy pracowali do momentu nadejścia Sowietów. Na szczęście, w ewakuacyjnym pośpiechu udało się uratować historyczne pamiątki, m.in. 4-kilogramowy manuskrypt o dziejach Pasłęka i burmistrzowski łańcuch – zabrał je ze sobą nadinspektor August Fehr. Symboliczne, że zarówno jego, jak i innych pasłęczan opuszczających miasto, żegnały dzwony i syreny, głośne przez całą noc 22/23 stycznia. Nazajutrz nad Wąską pojawiła się Armia Czerwona.
Strefa wolna od życia
Pasłęk – nie tyle zdobyty, co zajęty przez Sowietów – w ciągu kilku dni został niemal w 60% zniszczony. Już 23 stycznia żołnierze wysadzili elektrownię i zakłady wodociągowe, a niecały tydzień zajęło krasnoarmiejcom zburzenie kluczowych obiektów: Urzędu Powiatowego, Ratusza, Urzędu Finansowego, zamku czy dworca kolejowego. Kościół pw. św. Bartłomieja zamieniono w stajnię, a życie mieszkańców – w piekło. Sowiecka armia pokazała bowiem swoje barbarzyńskie oblicze, plądrując każdy dom w poszukiwaniu wódki czy zegarków i gwałcąc napotkane pasłęczanki. To, co wartościowe – lustra, obrazy, meble – Sowieci wyrzucali przez okna, a następnie zabierali się do palenia domostw. Niektóre rodziny, nie chcąc widzieć tych okropieństw, popełniły zbiorowe samobójstwo, a kto przeżył, musiał zmierzyć się z epidemią tyfusu, którą nawiedziła Pasłęk wiosną. Na koniec warto wspomnieć o jeszcze jednej dacie – 22 stycznia 1945. Tego dnia Sowieci ostrzelali, w Zielonce Pasłęckiej, dwa pociągi z ewakuowaną młodzieżą niemiecką i rannymi żołnierzami Wehrmachtu. Zginęło ponad 300 osób - takie to było „wyzwolenie”…
Przy pisaniu tekstu korzystałem z publikacji: „Kwitajny – Quittainen. Moja ojczyzna” Czesława Dziemidowicza, „Pasłęk – dzieje miasta” pod red. Wiesława Gogana oraz „Pasłęk. 700-lecie – ludzie, religia, historia” pod red. ks. Wiesława Rodzewicza i Józefa Włodarskiego.
Tomasz Czapla

 

0
0

Dodaj komentarz


Aby dodać komentarz musisz podać wynik
Akceptuję Regulamin
Akceptuję Politykę prywatności

Logowanie / Rejestracja

#Logo   2020-01-21

Armia czerwona wkraczala do Polski a armia niemiecka nas zaatakowala. Kto jest autorem tego frazesu. Nalezy mu sie nobel z dziedziny propagandy


#Hehe#Logo  2020-01-22

A Polacy sami się wyzwolili ? Powiedzmy sobie szczerze, gdyby nie ta dzicz, nasi przodkowie robili by za nawóz i mydło, no oczywiście volksdeutschów , to nie dotyczy


#Zibi#Hehe  2020-01-23

Do He he przecież to Rosjanie właśnie są odpowiedzialni za okupację Polski tak samo jak Niemcy, bo nas napadli, jakby Stalin z Hitlerem nie zawarli paktu to okupacji Polski by nie było bo ani Hitler, ani Stalin nie zaatakowaliby w pojedynkę Polski.


#Hehe#Zibi  2020-01-23

Poducz się z historii kampanii wrześniowej, to tak jak byś pisał że gdyby Polacy nie zajęli Zaolzia, to Czesi wygraliby z Niemcami


#Pasłęcki obserwator#Hehe  2020-01-23

Źle się sam uczyłeś. Przed wybuchem wojny Niemcy i Rosjanie zawarli tajny pakt z planem wspólnej napaści na Polskę. Hitler napadł zgodnie z planem a chytry Stalin czekał na rozwój sytuacji i wywiązał się dopiero 17 września, gdy dowiedział się,że Francja i Anglia nie przyjdą Polsce z pomocą. Oczywiście, że Hitler nie obawiał się samej Polski ale jej zachodnich aliantów, którzy jednak zawiedli Polskę.


#Jh#Pasłęcki obserwator  2020-01-23

A powojenne granice ustalily Anglia USA i zwiazek Radziecki


#Pasłęcki obserwator#Jh  2020-01-23

Niestety.


#Zibi#Hehe  2020-01-24

Ty się poucz, bo Czesi mieli potężne umocnienia na granicy z Niemcami i silną armię, tylko mieli tchórzliwych polityków. Silnie rozwinięty przemysł zbrojeniowy. Np nowoczesne Czołgi LT 35 i LT 38, ceska zbrojovka samoloty Avia działa skody Niemcy do końca wojny korzystali z czeskich konstrucji i mieli wysoko rozwinięta motoryzację


#Zibi#Hehe  2020-01-24

A co do kampanii wrześniowej to 17 września na froncie nadal walczyło ponad 600 tys naszych żołnierzy, a na wschodzie trwała mobilizacja i tam były duże składy uzbrojenia. Dopiero jak ZSRR wkroczyła to oddziały polskie zaczęły się masowo poddawać, a do krajów ościennych ewakuowało się ok 200 samolotów polskich sił powietrznych. Hilter nie miał paliwa i bomb na prowadznie długiej wojny z Polską i na oblężenie Lwowa, Wilna, Grodna itp na kresach wschodnich. Poza tym ok 20 września miał już znaczne straty w czołgach i lotnictwie.


#Zibi#Hehe  2020-01-24

Poza tym Polacy nie zajęli Zaolzia, tylko je odzyskali, bo było okupowane od 1919 przez Czechosłowaków, którzy napadli na Polaków i domonali tam nawet zbrodni wojennej w Stonawie.


#Nocoty#Zibi  2020-01-24

I co przez to że Polacy zajęli Zaolzie musieli się poddać, czy przez to że sojusznicy w tym Polska ich zostawili na pastwę Niemców, tak samo było z Austrią a na koniec z Polską gdzie zajęcie terenów wschodnich nie wiele miało wpływu na wynik przegranej wojny, bo rząd spierdzielił i część i bez walki powiedzmy szczerze też , hasło „to nie nasza wojna” i tchórzliwi sojusznicy rozpętało II Wojnę Światową, tak samo było z Bałkanami, ISIS w Afryce


#Kombatant#Zibi  2020-01-24

Nie wypisuj głupot, powtarzanych przez próbujących ratować honor zwiewającej armii byłych nieudolnych dowódców i niby historyków.


#Zibi#Nocoty  2020-01-24

Czechosłowajca to nie był nasz sojusznik w tamtym czasie tylko wróg, bo zajęli nam Zaolzie i blokowali pociągi z dostawami broni i z Węgierskimi ochotnikami w czasie wojny polsko-bolszewickiej, a później wspierali bronią i pieniędzmi OUN na Kresach. Zajęcie kresów miało kluczowy właśnie wpływ na przebieg kampanii wrześniowej, bo gdyby nie to to Hitlerowi zabrakłoby paliwa i bomb. Bo w 1939 Niemcy nie mieli swoich źródeł ropy, nawet benzynę lotniczą kupowali w USA przed wojną. A po wypowiedzeniu wojny Niemcom przez W. Brytanię i Francję Royal Navy rozpoczęła blokadę Bałtyku. Poza tym do Polski płynęły już dostawy broni do portu w Constanzy rumuńskiej czołgi, amunicja i samoloty, a po ataku ZSRR na Polskę te statki zostały zwrócone.


#Zibi#Nocoty  2020-01-24

A rząd polski opuścił Polskę dopiero po ataku ZSRR i to wtedy gdy oddziały sowieckie znajdowały się w odległości kilkudziesięciu km od jego granic i bardzo dobrze, że to zrobił, bo inaczej pewnie zmusiliby tortutami naszych rządzących do podpisania aktu kapitulacji i likwidacji Polski i potem w 1945 roku Stalin by pokazywał w Jałcie ten papier i by wszyscy uznali, że Polski ma nie być, bo tak podpisał rząd.


#Zibi#Kombatant  2020-01-24

Głupot to ty nie wypisuj kombatant. Pewnie za komuny Cie w szkole nauczyli tych bredni, że Polacy szablami atakowali niemieckie czołgi i że polskie samoloty zostały zniszczone w 1 dzień. No i tak ci zostało do dzisiaj. A prawda jest taka, że Polacy dzielnie walczyli z 2 najpotężniejszymi armiami świata i zadali im duże straty i walczyli tylko kilka dni krócej niż potężna Francja z linią Maginota, Brytyjskim Korpusem Ekspedycjnym i lotnictwem marynarką wojenną, Holandią, Belgią z fortami jak Eben m Emal, Danią te kraje miały razem dużo większe siły od Niemców i tak szybko przegrały kampanię Francuską.


#Pasłęcki obserwator#Zibi  2020-01-24

Zibi, dzięki że trochę rozjaśniłeś w tych zamulonych wrogą propagandą głowach. Może zastanowią się i przestaną wierzyć w bujdy wymyślone przez Stalina i powtarzane przez komuchów.


#Roman#Zibi  2020-01-24

Padł też taki rozkaz: "Z Sowietami nie walczyć". Kto go wydał? Są sprzeczne relacje lecz jedno jest pewne: Polscy Żołnierze nie walczyli, część skierowała się szlakiem naszego dowództwa, które nawiało wcześniej.


#Zibi#Roman  2020-01-24

Roman. Mylisz się. Walczyli np w obronie Grodna, a pod Szackiem zniszczyli całą rosyjską dywizję. Rozkaz dotyczył tego, że mają nie walczyć gdy nie będą atakowani, a jeśli zostaną zaatakowani to mają odpowiadać i tak też było. KOP walczył i walczyli w Bunkrach na granicy z ZSRR. A co do Czechosłowacji to chciałem dodać jeszcze, że ich premier chciał stworzyć ze swojego kraju regionalne mocarstwo i zagarnąć cały Śląsk dla Czechosłowacji od II RP. A Prezdent Masaryk na forum międzynarodowym sprzeciwiał się temu, aby Polska miała dostęp do morza.


#Zibi#Roman  2020-01-24

Masaryk był przeciwny jakiemukolwiek sojuszowi z Polską i liczył na to, że Polska przestanie istnieć, a Czechosłowacja przejmie południowe ziemie Polski i będzie najważniejszym krajem w Europie środkowej w sojuszu z Francją i USA oraz z poprawnymi relacjami z ZSRR.


#Roman#Zibi  2020-01-24

Masz rację, dzięki. Miałem na myśli to, że z naszej strony nie było zorganizowanej obrony poprzez utworzenie jednolitego frontu. Dowódcy rozproszonych już, niestety, sił, podejmowali samodzielnie decyzje, przy braku jakiejkolwiek koordynacji. Najczęściej dbali o żołnierzy, ich zdrowie i życie. Żołd wypłacono wszystkim.


#Zibi#Roman  2020-01-25

Tak wtedy jak uderzyło ZSRR to na spokojnych wtedy jeszcze kresach zapanował chaos. Z łącznością to ogólnie wtedy były problemy w większości armii europejskich oprócz Niemców. Nie wszystkie czołgi i oddziały miały radiostacje. W czasie inwazji na Francję niektóre bunkry linii Maginota nie poddały się wiele dni po kapitulacji Francji bo nie miały łączności z resztą oddziałów i dopiero zrobiły to gdy Niemcy wezwali Francuskich oficerów, żeby oznajmili o kapitulacji. W ZSRR to samo było w początkowym okresie wojny nawet pierwsze t-34 nie miały radiostacji i czołgi porozumiewały się między sobą za pomocą chorągiewek sygnałowych. A dowódcy fakt dbali o swoich ludzi i starali się doprowadzić ich do ewakuacji, przebijali się do Rumunii i udało się nawet ewakuować kilkadziesiąt tys. żołnierzy.


#Punkt Widzenia#Zibi  2020-01-25

Niemcy też takie głupoty opowiadali jak zajęli Austrię, Czechy , Gdańsk a potem całą Polskę


#Matylda#Zibi  2020-01-25

Jesteś rozczulający w swojej naiwnej interpretacji historii


#Eozśmieszony#Matylda  2020-01-25

Masz rację, interpretacja Putina jest lepsza. Jest najlepsza.


#Hehe#Zibi  2020-01-25

No tak w zasadzie to prawie wygrali, pewnie według ciebie, to Niemcu już chcieli kapitulować, takie ponieśli ciężkie straty, tylko nie mieli komu złożyć kapitulacji, bo cały rząd i główne dowództwo , zwiewało aż kurz szedł i podaj mi jakąś bitwę, w której te 600 tys ( bardzo ciekawa liczba) starło się z tymi paroma tysiącami Rosjan


#Gdyby nie Churchil Anglicy też by się poddali#Zibi  2020-01-25

Armia niemiecka - 3 mln wojska, 3 tys. czołgów, 3600 samolotów; Polska 600 czołgów, 550 samolotów, 950 tys. wojska; Czechosłowacja - ok.1 mln żołnierzy /Czesi i Słowacy byli mniejszością w swoim kraju - ok.30%/, 1700 samolotów, 450 czołgów i bardzo archaiczna a raczej cudaczną organizację armii.


#Ciekawy#Zibi  2020-01-25

to opuścił po ataku, czy jak były kilkadziesiąt kilometrów od granic, bo wiesz kilkadziesiąt tysięcy żołnierzy, to jest w Kaliningradzie, to myślę że Kaczyński już powinien siedzieć w Rumuni


#Xyz#Ciekawy  2020-01-25

swego czasu w rejonie kaliningradzkim była milionowa armia. Szybko może to wrócić, dziś już zbliża się do pól miliona o flocie bałtyckiej nie wspominając.


#Zibi#Hehe  2020-01-25

Nie rozumiesz co napisałem? Nigdzie nie mówiłem, że Niemcy chcieliby kapitulować, ani że Polacy prawie wygrali, tylko to, że Hitler zajął mniej jak połowę Polski, a resztę zajął Stalin i gdyby nie agresja ZSRR, to wojsko i samoloty nie ewakuowałyby się za granicę, Warszawa i Twierdza Modlin by się nie poddały, a rząd nie opuściłby Polski i na Wschodzie trwała mobilizacja i tam były największe magazyny broni i sprzętu, bo Polska przygotowywała sie do obrony głównie przed ZSRR i te siły czyli dodakowe kilkaset tys ludzi, kilkaset dział i pojazdów pancernych byłyby wykorzystane do walki z Niemcami, a Niemcy juz ok 20 września stracili łącznie ok 1000 czołgów i 1/3 samolotów z ok 2100, które wykorzystali do walki z Polską. Zaczynało juz brakować im paliwa i bomb lotniczych.


#Zibi#Zibi  2020-01-25

No i skąd wzieliby paliwo jak wtedy jeszcze nie mieli dostępu do złóż w Rumunii i na Węgrzech? Paliwo lotnicze kupili z USA, a po wybuchu wojny wprowadzono na Niemcy blokadę ekonomiczną i morską. Wtedy Niemcy musieliby się zatrzymać i podjąć jakieś rokowania z Polską i Alintami.


#Zibi#Hehe  2020-01-25

Już Ci mówię bitwa pod Szackiem, gdzie Polacy zniszczyli całą sowiecką dywizję.


#Zibi#Xyz  2020-01-26

Ta jasne pół miliona w Kaliningradzie. Ciekawe skąd Rosjanie wezmą tylu ludzi, jak mają w kraju nieco ponad 140 mln obywateli. Do tego prowadzą wojny na Ukrainie, w Syrii, siedzą w Czeczenii, Na granicy z Gruzją w Kurylach, Arktyce, w Libii, Afryce i w Wenezueli. Oni tylko tak starszą, ale Europa ich się nie boi, bo z NATO jest kilka razy silniejsza od Rosji.


#Roman#Zibi  2020-01-31

"a do krajów ościennych ewakuowało się ok 200 samolotów polskich sił powietrznych." To cytat z Twego tekstu. Praktycznie, żadnej ewakuacji za granicę nie było. Chyba, że masz na myśli zajęcie naszych samolotów, przez kraje ościenne tj Rzeszę i ZSRR. Litwa "zaaresztowała" nasze 3 RWD. Nie wiem, jakie źródła masz, a piszesz tak ekspansywnie. Nie mam danych o szybowcach, lecz one nie były chyba poważnymi siłami powietrznymi? Natomiast naszych lotników ewakuowało się wcześniej, czy później sporo. Do różnych krajów. Uśredniając sporne dane, ok 240-tu.


#His#Logo  2020-01-21

A Rosja to w 1939 co niby zrobiła


#Stefania   2020-01-23

Która wojna jest sprawiedliwa???Teraz bez wojny i biedy(w odróżnieniu do czasów z przed wojny) jesteśmy podzieleni...A gdzie był nasz rząd jak Niemcy nas napadli- "wziął nogi za pas"delikatnie to określając.... Który rząd jeszcze był na uchodźstwie? Po wojnie zdecydowano o nas, bez nas.Nikt się z nami nie liczył...I nie była to tylko decyzja Stalina... Obawiam się,że w dzisiejszych czasach władza postąpiłaby podobnie.Zwykli ludzie byli bohaterami!!!


#Njk   2020-01-23

i co na to putin ten wybitny historyk radziecki


#Grodzka   2020-01-21

Autor zalujesz ich? Nie myl ofiar z Katami


#His#Grodzka  2020-01-21

A co ludności cywilnej ma nie żałować ? Nie każdy Niemiec chciał wojny . A ruskie nie musieli bez sensownie niszczyć wszystkiego


#Pasłęcki obserwator #His  2020-01-21

Niemcy to była europejska dzicz. A Rosjanie to była azjatycka dzicz. Obie siebie warte, różniły się tylko narodowością, językami i znakami, pod którymi dokonywały przestępstw i zbrodni. Swastyka została ostatecznie przez świat potępiona a czerwona gwiazda z sierpem i młotem nie. U nas w Polsce dobrze wiemy, jak ta czerwona gwiazda potrafi być zbrodnicza ale na Zachodzie nie bardzo wiedzieli a teraz to zapomnieli i to co wiedzieli. Syty głodnego nigdy nie zrozumie a bezpieczny nigdy nie zrozumie zagrożonego.


#Pasłęcki obserwator#Pasłęcki obserwator   2020-01-21

Któż to postawił mi minusa? A co, może napisałem nieprawdę? Jakiegoś komucha prawda w oczy kole?


#Pasłęcki obserwator#Pasłęcki obserwator   2020-01-22

Jeszcze o wyzwalaniu nas przez Rosjan z pod niemieckiej okupacji. To prawda że nas wyzwolili ale Rosjanie goniąc Niemców nie mogli dojść do Niemiec nas omijając, więc wyzwolili nas przy okazji a nie z troski o nas. Niewielu z nas Polaków pamięta, że Niemcy w 1941 roku też wyzwalali Polaków z pod okupacji Rosyjskiej na wschodzie Polski. Rosjanie po wejściu do Polski w 1939 zaczęli więzić i wywozić Polaków na Syberię a uciekając przed Niemcami mordowali okrutnie tych uwięzionych przez siebie ludzi, najwięcej Polaków, których nie zdążyli wywieźć na Syberię. To było dla Polaków błogosławione wyzwolenie, bo wielu przez wejście Niemców nie zastało wywiezionych lub zamordowanych. Zostało to odroczone do następnego wejścia Rosjan, "wyzwalających" tych ludzi z kolei od Niemców. Tak więc ostrożnie


#Pasłęcki obserwator #Pasłęcki obserwator  2020-01-22

Tak więc ostrożnie i ze zrozumieniem mówmy o tym "wyzwalaniu" nas przez naszych zaciętych wrogów. Każdy z nich nas mordował i również rzeczywiście nas wyzwalał. Dwóch zbójów przerzucało nas jak piłkę między sobą więc nie mówmy o jakimś uczciwym zamiarem wyzwolenia nas przez któregoś z nich. Każdy z nich chciał tylko jak najwięcej dla siebie, nasze wyzwolenie mieli w nosie. Samo to wychodziło z wojennej sytuacji. Pamiętajmy o tym i nie powtarzajmy głupot Czarzastego, zatwardziałego komucha.


#Bogdan dziaslo #His  2020-01-22

a kto zaczął ?


#Ogarnij się#Pasłęcki obserwator  2020-01-22

Tak nie trafili na Syberię tylko do gazu, nie musieli się męczyć długą podróżą , takie to było wyzwolenie przez Niemców


#Pasłęcki obserwator#Ogarnij się  2020-01-22

Ty się sam ogarnij. Jesteś komuchem, że bronisz Rosjan? Rozmawiałem z ludźmi z tamtych stron, którzy widzieli to na własne oczy. Polacy z pod okupacji niemieckiej doświadczyli więcej zła od Niemców a z pod okupacji rosyjskiej więcej zła od Rosjan, choć jedni i drudzy poznali osobiście obie okupacyjne nacje.


#Roman   2020-01-22

"Zginęło ponad 300 osób - takie to było „wyzwolenie”…" To cytat z tekstu. Może "krasnoarmiejscy" czynili to samo, co niezwykle kulturalni i opiekuńczy Niemcy, w mundury ubrani, którzy wybrali się na wycieczkę do ZSRR? Może to byli bracia, ojcowie, kuzyni, gwałconych i mordowanych młodych Rosjanek obok świeżo zbombardowanych i spalonych chałup? Wojna to dziwna rzecz, lecz stała się bardziej jeszcze okrutna od czasów, gdy nie kto inny, jak wybrany demokratycznie przez Niemców Hitler nakazał palenie, niszczenie, bezlitosne postępowanie wobec Słowian.


#Bogdan dziaslo #Roman  2020-01-22

popieram cie roman w 100 %


#Nick   2020-01-21

Sowieci nie wyzwalali miasta Preussisch Holland. Oni je zdobywali. Nie można więc pisać, że wyzwalali. Nie gwałcili tez Pasłeczanek tylko gwałcili mieszkanki Preussisch Holland. Zachowywali się nie jak wyzwoliciele, ale jak zdobywcy , bo nimi byli. Miasto stało się polskie po zakończeniu wojny, bo zostało włączone w granice Polski.


#Pasłęcki obserwator#Nick  2020-01-21

Sowieci nie zdobywali Preussisch Holland. Oni go zajęli bez walki po opuszczeniu go przez Werhmacht. Dopiero potem go w dużej części zniszczyli. Jak to dzicz.


#Świadek#Pasłęcki obserwator  2020-01-22

Zanim się Wermacht wycofał, to jednak trochę walczyli, czego ślady były na północnej części znicz zamku jak i leje po bombach lub ciężkich pociskach moździerzowych w środkowym skrzydle zamku, potem się wycofali do twierdzy Elbląg


#Ona   2020-01-22

Zawsze w plecy:/ Kto na nas napadł- Niemcy? Nie Krzyżacy, a potem kto? Niemcy? Nie Prusacy, a potem? Niemcy? Nie Hitlerowcy:/ Znaczy tylko język ich łączył? Taaaa....


#Zibi   2020-01-21

Dokładnie to ZSRR z III Rzeszą wywołaly wojnę i Niemcy i Rosjanie są tak samo odpowiedzialni za wybuch wojny.


#Zygfryd   2020-01-21

No właśnie,a potomkowie i sługusy tych czerwonych sukinsynów ( mowa o funkcjonariuszach UB, SB,MO, członkach PZPR bla,bla,bla) dzisiaj mają się świetnie,w Pasłęku też. Tfu,czerwona zaraza!!!


#Długie ręce#Zygfryd  2020-01-21

W Pasłęku ? Zapomniałeś o prokuratorze Piotrowiczu, mężu ambasadorze pani prezes TK, willi podarowanej ojcu Kaczyńskiego, tajemniczych majątkach czołowych biznesmenów,...


#Brudna Wojna   2020-01-21

Jakie wyzwolenie, przecież to było niemieckie miasto i nie pasłęczanki, tylko Niemki przebywające w Preussich Holland , gwałcili tak jak Niemcy gwałcili ich żony , córki, siostry a i synów i braci, niszczyli budowle z hitlerowskimi swastykami, gęsta zabudowa przenosiła pożary a ulica Kościuszki spłonęła dopiero w latach 60 tych, kamienice przy Chrobrego i Kamiennej bramie rozebrano na odbudowę Warszawy, tak jak prawie całe Młynary


#Żałosne   2020-01-21

Za to teraz się zmienił ten Pasłęk a raczej ludzie go zmienili już nie jest taki spokojny. Przez takich ludzi podobnych do redaktorka tej gazetki robi co chce pisze co chce. Gazetka pełna plotek i bzdurnych dziwnych akcji szczucia jeden na drugiego. To aż zadziwia że tacy ludzie mogą być przytaczać tu można wiele akcji nie typowych i złośliwych pod adrese ludzi żenada.


#Pasłęcki obserwator   2020-01-21

Kto sieje wiatr ten zbiera burzę - przysłowie to pasuje jak ulał do tego artykułu. Dwóch bandytów chwyciło się za łby - ale wcześniej nas zmasakrowali.


#Janusz   2020-01-21

Kurla paslek to pikne miasto. Te szwabiska z czerwonymi wyniszczyli te miasto. Napoleon je trochę podciągnął i sentymenty mam do tego miasta.


#Sowiet   2020-01-21

Tytul raczej nieadekwatny do treści...


Dodaj komentarz


Aby dodać komentarz musisz podać wynik
Akceptuję Regulamin
Akceptuję Politykę prywatności
Żwirownia 1140 px
nasza2